O Śląsku

Kopalnie czarnego węgla na posindustrialnym Górnym Śląsku

Kopalnie węgla są powodem tego, jak wygląda obecny świat. Może się to wydawać pompatycznym oświadczeniem, ale jeśli pomyślisz o tym dłużej… Wydobycie złóż węgla na dużą skalę dało człowiekowi tańszą energię, która umożliwiła wzrost produkcji przemysłowej, wytwarzanie narzędzi, a wraz z nimi hodowlę i uprawę na masową skalę. Przede wszystkim jednak budowę coraz to nowszych urządzeń oraz środków transportu i lokomocji. Dzisiaj jesteśmy w stanie czerpać energię z innych źródeł, ale również to zostało osiągnięte dzięki energii pochodzącej przede wszystkim ze spalania węgla.

Od czasu rewolucji przemysłowej górnictwo jest ważnym składnikiem codziennego życia społeczeństwa śląskiego. Charakterystyczne elementy infrastruktury górniczej kształtują krajobraz regionu.

Krótki rys historyczny

Kopalnie węgla są prawdopodobnie najbardziej charakterystycznym elementem, związanym z regionem Górnego Śląska. Wydobycie węgla pojawiło się tutaj w drugiej połowie XVIII wieku, a jego przemysłowe znacznie zacząło niemal natychmiast gwałtownie rosnąć. Na początku XIX w. złoża węgla były największym bogactwem naturalnym Polski, po podziale kraju pomiędzy trzech zaborców, na Górnym Śląsku przebiegała granica dwóch zaborów. Również rejon Śląska, zwany wtedy Galicją, był w ścisłej czołówce światowej pod względem ilości wydobywanego węgla.

Ilustracja 'Silesia 1' autor: Kasia Haldas
Ilustracja SILESIA 1, inspirowana Kopalnią w Mysłowicach

Śląski krajobraz

Krótkie trasy połączeń kolejowych były lokalnie związane z rozwojem przemysłowym w okresie XIX, co pozwoliło na rozwój obecnego kształtu kolei na Górnym Śląsku. W odróżnieniu od tradycyjnych dziedzin górnictwa, górnictwo węgla kamiennego od początku ma charakter masowej produkcji. Proces wydobycia był wysoce zmechanizowany (najpierw w oparciu o maszyny parowe, później o elektryczność), a postęp technologiczny w tej dziedzinie przemysłowej był bardzo szybki. W efekcie tego dzisiaj mamy wiele starych budynków poprzemysłowych, budowli i innej infrastruktury, które kształtują krajobraz Śląska.

Z daleka widać wysokie kominy i wały zanurzone między zielonymi drzewami. W otoczeniu dominują żółte, szare i granatowe kolory w połączeniu z różnymi odcieniami czerwieni cegieł i czarni smoły i asfaltów. Skupiłam się na tych konkretnych elementach, jako wyznacznikach dla mojej pierwszej ilustracji.

O ilustracji

Kompozycji towarzyszy miniatura przedstawiająca uproszczoną lotnię, gdyż na Śląsku znajduje się bardzo dużo lotnisk, także o klasie sportowej, a latanie należy do popularnych sportów. Z powietrza też najłatwiej jest również obserwować duże obszary postindustrialne; dla porówniania perspektywa człowieka nie daje możliwości zrozumeinia, jak duże są te przestrzenie. Ilustracja wykonana akwarelą, zainspirowana Kopalnią Węgla w Mysłowicach. Malowane przez mnie wiosną 2017 roku.

Będę wdzięczna, jeżeli podzielisz się ze mną swoimi wrażeniami na temat wpisu i tematu. Jeśli w jakiś sposób Cię on zainteresował, masz jakieś sugestie, zostaw proszę komentarz. Przeczytaj, więcej o Śląska tutaj.

Dziękuję,
Kasia Haldas

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *